Samodzielne funkcje techniczne – czym są? Kto może je wykonywać?

Pojęcie samodzielnych funkcji technicznych jest określeniem wprowadzonym przez ustawodawcę w ustawie Prawo budowlane.

Pod pojęciem samodzielnych funkcji technicznych należy rozumieć działalność, która jest związana z obowiązkiem fachowej oceny zjawisk technicznych lub rozwiązania zagadnień architektonicznych, technicznych i techniczno – organizacyjnych. Tytułem przykładu można wskazać na projektowanie i sprawdzanie projektu architektoniczno – budowlanego oraz nadzór autorski. Inną samodzielną funkcją techniczna jest kierowanie robotami budowlanymi bądź wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrola techniczna nad tym procesem. Samodzielną funkcją techniczna jest też sprawowanie kontroli technicznej i wykonywanie nadzoru inwestorskiego.

Uprawnienia i kwalifikacje

Wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych wiąże się z ogromną odpowiedzialnością oraz ryzykiem budowlanym. Nic zatem dziwnego, że ustawodawca wprowadził szereg wymagań odnośnie do kwalifikacji i uprawnień osób sprawujących wspomniane funkcje. Podstawowym wymogiem jest posiadanie wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, które są dostosowane do rodzaju i stopnia skomplikowania działalności. Spełnienie tego warunku jest stwierdzone decyzją wydaną przez organ samorządu zawodowego. Określa się ją jako uprawnienia budowlane.

Decyzja jest wydawana po zdaniu egzaminu ze znajomości procesu budowlanego i praktycznego zastosowania technicznej wiedzy. Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje dwa etapy. Pierwsza faza dotyczy kwalifikowania wykształcanie i praktyki zawodowej. Drugi etap to egzamin ze znajomości procesu budowlanego i umiejętności wykorzystania tej wiedzy w praktyce. Egzamin odbywa się przed komisją egzaminacyjną, która jest powoływana z reguły przez organ samorządu zawodowego. Egzamin obejmuje część pisemną przeprowadzaną w formie testu i część ustną. Absolwent studiów wyższych może być zwolniony z egzaminu na podstawie umowy zawartej miedzy uczelnią i organem samorządu zawodowego. Zwolnienie obejmuje zakres programu kształcenia opracowanego z udziałem tego organu.

Egzamin jest przeprowadzana na uprawnienia budowlane do projektowania, kierowania robotami budowlanymi, albo obu dziedzin. Egzamin przeprowadza się przeważnie dwa razy w roku, a terminy są ustalane przez izbę samorządu zawodowego. Osoba przystępująca do egzaminu musi najpierw zdać test, aby móc przystąpić do części ustnej. Jeżeli uzyska ona negatywny wynik egzaminu może przystąpić do niego ponownie najwcześniej po upływie 3 miesięcy. W przypadku, gdy egzaminowany zda część pisemną, ale nie zda części ustnej, wynik pozytywny zdanej części egzaminu zachowuje ważność przez okres 3 lat. Postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych jest związane z koniecznością wniesienia opłat. Ich wysokości są ustalane i podawane do publicznej wiadomości na stronie internetowej krajowej izby samorządu zawodowego. Kandydat powinien wnieść opłatę na rachunek bankowy izby w terminie co najmniej 14 dni przed terminem egzaminu.

Wykonywanie samodzielnych funkcji technicznej

samodzielne_funkcje_techniczneOsoba wykonująca samodzielną funkcję techniczna w budownictwie ponosi odpowiedzialność za ich wykonywanie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Powinna ona dołożyć należytej staranności w wykonywaniu pracy. Odpowiedzialność obejmuje też organizację, jakość i bezpieczeństwo. Samodzielne funkcje techniczne są wykonywane na podstawie wpisu do centralnego rejestru i wpisu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Informacje o wpisie na listę członków izby są przekazywane przez organy samorządu zawodowego, w celu ujawnienia ich w rejestrze. Podobnie jest w przypadku wykreślenia z listy. Wpis na listę członków izby jest potwierdzony zaświadczeniem. Należy dodać, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą być wykonywane także przez osoby, które uzyskały wymagane kwalifikacje zawodowe na zasadach określonych w innych przepisach.

Uprawnienia budowlane są udzielane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi. W tej decyzji określa się:
– specjalność
– specjalizację techniczno budowlaną
– zakres prac lub robót objętych uprawnieniem
Uprawnienia budowlane są udzielane w czterech specjalnościach – architektonicznej, konstrukcyjno – budowlanej, inżynieryjnej i instalacyjnej.