Umowa leasingu a prawo podatkowe.

Umowa leasingu jest umową nazwaną w kodeksie cywilnym. Definicja umowy leasingu w prawie podatkowym obejmuje ponadto każdą inną umową, na podstawie której jedna ze stron (finansujący) oddaje drugiej stronie (korzystającemu) rzecz w do używania.

Używanie może być odpłatne, albo może polegać na używaniu i pobieraniu użytków. Według prawa podatkowego przedmiotem umowy leasingu mogą być środki trwałe podlegające amortyzacji lub wartości niematerialne i prawne oraz grunty.

Przedmiot umowy leasingu

Definicja umowy leasingu w prawie podatkowym jest szersza niż definicja zawarta w kodeksie cywilnym. Dotyczy to między innymi przedmiotu umowy. Finansujący może przekazać korzystającemu w zasadzie każdy składnik majątkowy, który może być zakwalifikowany do jednej z poniższych grup:
– środki trwałe podlegające amortyzacji
– grunty
– wartości niematerialne podlegające amortyzacji
– wartości prawne podlegające amortyzacji
Środki trwałe, które podlegają amortyzacji obejmują przedmioty będące własnością lub współwłasnością finansującego, nabyte lub wyprodukowane przez niego. Muszą być one kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania. Tytułem przykładu można wskazać maszyny, urządzenia, środki transportu, budowle, lokale będące odrębną własnością i budynki.

Składnik majątkowy przekazany przez finansującego korzystającemu musi dodatkowo spełniać 3 dodatkowe warunki. Pierwszym warunkiem jest przewidywany okres używania dłuższy niż rok. Po drugie, składnik majątkowy musi być wykorzystany przez podatnika w związku z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Alternatywnie, składnik może być oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.

Przewidywany okres używania nie jest istotny w przypadku budynków i budowli na cudzym gruncie, taboru transportu morskiego w budowie i przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych. Wymienione składniki majątkowe podlegają amortyzacji bez względu na to, czy przewidywany czas używania wynosi więcej niż rok.

Wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji są wymienione enumeratywnie w przepisach podatkowych. Oznacza to, że ich katalog jest zamknięty. Zgodnie z obecnym stanem prawnym amortyzacji podlegają:
– spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego
– prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej
– licencja
– autorskie i pokrewne prawa majątkowe
– prawa określone w prawie własności przemysłowej
– wiedza know – how
– wartość firmy
– koszty prac rozwojowych
Dwa z wymienionych wyżej pojęć wymagają krótkiego omówienia. Prawa określone w ustawie Prawo własności przemysłowej obejmują kilka uprawnień, a mianowicie prawo do wynalazku, patentu, znaku towarowego, wzoru zdobniczego i wzoru użytkowego. Drugim problematycznym pojęciem jest wiedza know – how. W prawie jest ona uważana za wartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie nauki, handlu, przemysłu i organizowania działalności.

Co musi zawierać umowa?

Treść umowy jest zależna od tego, czy mamy do czynienia z leasingiem operacyjnym czy finansowym. Umowa leasingu operacyjnego musi być zawarta na czas oznaczony. W umowie trzeba zatem określić czas jej obowiązywania. Nie może on być krótszy niż 40% normatywnego okresu amortyzacji. Gdy przedmiotem umowy jest nieruchomość umowa leasingu operacyjnego musi zostać zawarta co najmniej na 10 lat. Suma opłat leasingowych musi być równa co najmniej wartości początkowej przedmiotu. Zazwyczaj będzie ona równowartością ceny nabycia przedmiotu zapłaconej przez finansującego.

Umowa leasingu finansowego musi być zawarta na czas oznaczony, podobnie jak umowa leasingu operacyjnego. Niemniej w tym przypadku nie ma ustawowego minimalnego okresu trwania umowy. Strony mają zatem większą swobodę w określeniu czasu obowiązywania kontraktu. Suma opłat leasingowych również musi zostać określona w treści umowy. Musi być ona równa przynajmniej wartości początkowej przedmiotu. Dodatkowo, umowa leasingu finansowego musi zawierać postanowienie o tym, że korzystający dokonuje odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych.

Skutki podatkowe dla stron

Skutki podatkowe dla stron również będą inne w przypadku leasingu operacyjnego i finansowego. W przypadku leasingu operacyjnego opłaty obciążające korzystającego są kosztem uzyskania przychodów wraz z dniem otrzymania faktury. Opłaty są jednocześnie przychodem finansującego podlegającym opodatkowaniu. Stają się nim z dniem nadejścia terminu płatności. Amortyzacja przedmiotu leasingu jest prawem przysługującym finansującemu. Leasing operacyjny jest zatem bardziej korzystny dla korzystającego, gdy umowa leasingu została zawarta na czas krótszy niż ustawowy czas amortyzacji środków trwałych.

leasing_prawo_podatkoweSkutki podatkowe dla stron umowy leasingu finansowego są zupełnie inne. Opłaty w części stanowiącej spłatę wartości początkowej są kosztem uzyskania przychodów. W umowie powinno się dokładnie określić, jaka część opłat jest spłatą wartości początkowej. Poza tym, należy określić charakter opłaty wstępnej. W przypadku, gdy opłata wstępna jest zaliczana na poczet spłaty nie będzie ona kosztem uzyskania przychodu korzystającego. Sytuacja komplikuje się wtedy, gdy strony nie określiły części stanowiącej spłatę wartości początkowej w przypadku poszczególnych opłat. Wtedy korzystający musi sam określić te kwoty proporcjonalnie do okresu trwania umowy leasingowej.

Prawo dokonywania odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu leasingu przysługuje korzystającemu. Część opłat stanowiąca spłatę wartości początkowej przedmiotu leasingu jest zarazem przychodem finansującego podlegającym opodatkowaniu. Wysokość przychodów finansującego będzie zatem równa kosztom uzyskania przychodów wykazanych przez korzystającego.