Chanuka. Co to jest? Jak świętować?

Chanuka jest Świętem światła obchodzonym 25. dnia miesiąca Kislew. Zgodnie z tradycją jest to dzień, w którym wydarzył się cud.

Kislew przypada w okresie, gdy dzień jest najkrótszy i zaczyna się stopniowo wydłużać. 25. dnia miesiąca Kislew 165 roku przed naszą erą Machabeuszowie pokonali greckie wojska i odzyskali Świątynię z rąk Greków. Do przywrócenia ceremonii w Świątyni, by mogła służyć Bogu konieczne było rozpalenie menory. W Świątyni znajdował się jeden dzban oliwy z pieczęcią Arcykapłana. Oliwa z jednego dzbana oliwa paliła się przez osiem dni. Wyznawcy Judaizmu obchodzą Chanukę na pamiątkę cudu rozmnożenia oliwy i zwycięskiego powstania zapalając świeczki w oknach, na podwórkach i innych miejscach. W Księdze Machabejskiej znajduje się nakaz, aby co roku począwszy od 25 dnia miesiąca Kislew przez kolejne osiem dni radować się.

Dlaczego „Chanuka”?

Nazwa święta oznacza w języku aramejskim poświęcenie. Ważnym symbolem święta był olej, który oznaczał mądrość i wierność Przymierza z Bogiem. Światło menory jest symbolem wierności narodu żydowskiego w stosunku do Boga. Chanuka przypomina też, że wystarczy odrobina wierności Przymierzu, aby Bóg okazał miłosierdzie dla wiernego ludu, tak jak wystarczył dzbanuszek oliwy do przywrócenia ceremonii w Świątyni.

Obrzędy

Codziennie podczas 8 dni święta należy zapalać lampkę chanukową. Ma ona postać dziesięcioramiennego świecznika chanukija. Różni się ona od menory układem ramion. Ma ona 6 lamp na przeciwległych ramionach i jedną na środku. Z kolei chanukija ma 8 lamp na przeciwległych ramionach oraz jedną środkową. 8 świec symbolizuje kolejne dni trwania cudu. Dodatkowa pełni funkcję świecy zapalającej (hebr. szames). Nie wolno odpalać jednej świecy od drugiej. Chanukija jest umieszczona w oknie domu oraz dokonywana codziennie wieczorem. Przy asyście całej rodzinny najstarszy mężczyzna.

Obrzęd zapalania świec rozpoczyna się wieczorem i gromadzi całą rodzinę. Światła lampki chanukowej powinny się palić przynajmniej pół godziny od pojawienia się gwiazd. Podczas zapalania świec odmawia się błogosławieństwo dziękczynne za cud Chanuki i boską opiekę. Światło chanukiji nie może służyć żadnych praktycznym celom. Po zapaleniu świec zebrani odmawiają hymn Henerto halelu oraz śpiewali hymn Maoz cur.

Może się zdarzyć, że podczas święta Chanuki wypadnie Szabat. Wtedy najpierw zapala się świece chanukowe, a dopiero później szabatowe. Po rozpoczęciu Szabatu nie wolno już rozpalać ognia. Podczas Chanuki nie powinno się pracować i studiować Tory, a post jest zakazany. W synagogach są czytane fragmenty Księgi Liczb i Księgi Judyty oraz utwory religijne poświęcone żywotom męczenników.

swieto_chanukaZwyczaje

Chanuka jest rodzinnym świętem, podczas którego dzieci są obdarowywane prezentami. Radosny czas sprzyja rodzinnym grom. W tym czasie są dozwolone wszelkie gry, w tym hazardowe potępiane przez judaizm. Tradycyjne świąteczne potrawy przygotowywane w czasie Chanuki to głównie placki smażone na oleju i pączki.