Dziedziczenie małżonka. Kiedy małżonek nie dziedziczy?

     Istnieje kilka sytuacji, w której małżonek nie może dziedziczyć. Pierwszą z nich jest rozwód i separacja. Jeżeli małżeństwo zostało w rozwiązane prze rozwód, albo orzeczono separacją prawomocnym wyrokiem sądu, to małżonek nie ma prawa do dziedziczenia. W przypadku separacji nadal posiada status małżonka, lecz nie ma pewnych uprawnień, w tym wyżej wymienionego. Jeżeli spadkodawca wystąpił o rozwód bądź separację z żądaniem orzeczenia o winie małżonka, co będzie miało uzasadnienie, pozwany także traci prawo do dziedziczenia, w sytuacji, gdy spadkodawca umrze w trakcie procesu.

     Pozbawienie prawa dziedziczenia po współmałżonku następuje wyłącznie na mocy orzeczenia sądu. Prawo żądania wyłączenia przysługuje spadkobiercy ustawowemu powołanemu do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Jeżeli spadkodawca ma dzieci i wnuki, to one są spadkobiercami. W razie braku zstępnych ustala się kolejny krąg spadkobierców ustawowych. Ustalenie wyłączenia małżonka od dziedziczenia jest związane terminem zawitym wynoszącym sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, lecz nie więcej niż jeden rok od śmierci spadkodawcy. Termin zawity charakteryzuje się tym, że nie może być przywrócony przez sąd.

     Sąd ustala na wniosek małżonka – spadkobiercy, czy żądania spadkodawcy w zakresie rozwiązania małżeństwa lub ustanowienia separacji z wyłącznej winy małżonka jest rzeczywiście uzasadnione. W pozwie musi zostać wykazane, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Poza tym należy wskazać dowody poświadczające o winie współmałżonka. Tylko wówczas w razie śmierci w trakcie procesu, pozwany małżonek zostanie pozbawiony dziedziczenia.

     Udział małżonka w zbiegu z dziećmi wynosi minimum 1/4, albo połowa, jeżeli spadkodawcy posiadał jedno dziecko. W razie braku zstępnych, rodzice zyskują prawo do dziedziczenia. Jeżeli rodzic lub oboje rodzice nie żyją, prawo do spadku ma rodzeństwo spadkodawcy. W takich sytuacjach rodzina spadkodawcy bardzo często dąży do wyłączenia małżonka od dziedziczenia.