Gwarancja jakości. Co to jest? Na czym polega?

Gwarancja jakości jest zobowiązaniem się sprzedawcy lub producenta do spełnienia określonych świadczeń na rzecz konsumenta. Kupujący może skorzystać z przysługującego mu uprawnienia gdy w okresie gwarancyjnym ujawnią się fizyczne wady produktu.

Gwarancja jakości nie powstaje z mocy prawa jak rękojmia, ale na podstawie umowy zawartej między sprzedającym i kupującym. Ma ona charakter akcesoryjny w stosunku do umowy sprzedaży. W praktyce oznacza to, że pozostaje ważna i skuteczna tylko wtedy, gdy umowa sprzedaży też jest skuteczna i ważna. Umowa gwarancyjna powinna być zawarta na piśmie ze względu na to, że mając dokument kupujący będzie mógł skutecznie dochodzić roszczeń z tytułu gwarancji. Umowa gwarancyjna jest zawierana w sposób dorozumiany. Sprzedawca wręcza kupującemu dokument gwarancyjny z treścią gwarancji (tzw. karta gwarancyjna).

Karta gwarancyjna

Dokument może być imienny lub na okaziciela. Zawiera on zapewnienie o dobrej jakości produktu oraz określenie warunków odpowiedzialności gwarancyjnej, w tym:
– zakres obowiązków gwaranta
– termin gwarancji
– termin wykonania świadczeń gwarancyjnych
Każdoczesny posiadacz przedmiotu objętego gwarancją i karty gwarancyjnej na okaziciela może zrealizować uprawnienia z tytułu gwarancji. Jeżeli dokument jest imienny przeniesienie praw z z gwarancji następuje w drodze cesji, albo sukcesji generalnej.

Gwarancja a rękojmia

Gwarancja jest niezależną formą zabezpieczenia interesów kupującego w razie wystąpienia wad fizycznych rzeczy. Ochrona z tytułu gwarancji jakości polega na przywróceniu możliwości normalnego korzystania z przedmiotu, który został objęty gwarancją. Gwarantem może być sprzedawca lub producent rzeczy. W praktyce jest nim zwykle wytwórca. Wtedy kupujący posiada uprawnienia z tytułu rękojmi przeciw sprzedawcy oraz z tytułu gwarancji przeciw producentowi. Jeżeli sprzedawca jest gwarantem kupujący może realizować zarówno uprawnienia z tytułu rękojmi, jak i gwarancji.

Dochodzenie roszczeń

W przypadku gwarancji jakości nie ma znaczenia, czy kupujący zachował staranność przy zakupie (np. sprawdzenie rzeczy, zawiadomienie o wadach). Nie ma też znaczenia czy strony wiedziały o wadzie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nabywca w porozumieniu ze sprzedawcą kupił produkt jako niepełny wartościowo. Istotne jest natomiast to, czy wada fizyczna produktu ujawniła się w terminie gwarancyjnym. Zwykle termin gwarancyjny wynosi 24 miesiące. Ustawowy okres gwarancyjny wynosi rok. Stosuje się go w przypadkach, gdy strony w umowie nie określiły terminu. Termin liczy się od dnia wydania kupującemu rzeczy. Należy dodać, że istotne jest to, aby wada ujawniła się w okresie gwarancyjnym. Jeżeli kupujący udowodni ten fakt może on dochodzić roszczeń także po upływie tego okresu. Można określić okres gwarancyjny poprzez podanie daty kalendarzowej lub wskazanie okresu używania przedmiotu (np. przebieg pojazdu podany w kilometrach).

Przesłanki odpowiedzialności

Odpowiedzialność producenta bądź sprzedawcy z tytułu gwarancji jest uzależniona od wystąpienia następujących warunków:
– wystąpienie wady fizycznej
– powstanie wady z przyczyny tkwiącej w produkcie, przy czym strony w umowie mogą określić, że nie jest to konieczne dla realizowania uprawnień z tytułu gwarancji
– przedmiot jest niezdatny do zwykłego przeznaczenia

Uprawnienia kupującego z tytułu gwarancji

Gwarant ma obowiązek usunąć wady fizyczne rzeczy lub dostarczyć rzecz wolną od wad. W dokumencie gwarancyjnym można ograniczyć bądź rozszerzyć obowiązki producenta lub sprzedawcy z tytuł gwarancji. Usunięcie wad rzeczy może nastąpić poprzez naprawę lub zastąpienie wadliwego elementu nowym i sprawnym. Istnieje też możliwość wymiany gwarancyjnej. Polega ona na tym, że kupujący otrzymuje tego samego rodzaju produkt wolny od wad, ale musi zwrócić wadliwą rzecz gwarantowi. Uprawnienia kupującego powinny być określone w dokumencie gwarancyjnym. Jeżeli brak jest tego typu postanowień przysługuje mu prawo wyboru jednego ze świadczeń. Gdyby gwarant nie wywiązał się z obowiązków kupujący ma przeciw niemu roszczenie o odszkodowanie.

gwarancja_jakosciPrzejęcie obowiązków wykonania świadczeń gwarancyjnych

Sprzedawca lub producent mogą uwolnić się od obowiązku świadczeń gwarancyjnych poprzez zawarcie umowy z innym podmiotem. Informacja o tym powinna znaleźć się w umowie gwarancyjnej. Wtedy kupujący powinien wykonywać uprawnienia z tytułu gwarancji wobec osoby trzeciej (np. warsztat samochodowy). Gdyby podmiot, który przejął obowiązek wykonania świadczeń gwarancyjnych nie wywiązał się z zobowiązania i kupujący nie mógłby zrealizować swoich roszczeń z tytuł gwarancji, odpowiedzialność odszkodowawcza spoczywa na gwarancie. W pierwszej kolejności należy udać się zatem do osoby trzeciej, a gdy ta nie dokona naprawy lub wymiany kupujący ma prawo żądać stosownego odszkodowania od gwaranta.