Niegodność dziedziczenia. Co to jest? Jakie są skutki?

     Zarówno spadkobierca ustawowy, jak i testamentowy mogą być uznani za niegodnych dziedziczenia. Wyjaśniamy na czym polega niegodność dziedziczenia i jakie są jej skutki.

     Każdy, kto ma interes prawny, może wystąpić z żądaniem uznanie spadkobiercę za niegodnego. Termin złożenia wniosku wynosi rok od dnia, w którym dowiedział się o przyczynia niegodności, ale nie później niż przed upływem trzech lat od otwarcia spadku. Niegodność dziedziczenia jest stwierdzana przez sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Kiedy spadkobierca może zostać uznany za niegodnego?

     Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego w trzech sytuacjach. Pierwszą z nich jest dopuszczenie się względem spadkodawcy umyślnego i ciężkiego przestępstwa. Nie wskazano dokładnie, jakie dobro ma zostać naruszone. W orzecznictwie wymienia się przestępstwo przeciw zdrowiu, życiu, wolności spadkodawcy i cielesnej nietykalności.

     Kolejnym przypadkiem, kiedy można uznać spadkobiercę za niegodnego, jest jego zachowanie w stosunku do testatora. Jeżeli groźbą lub podstępem nakłonił go do sporządzenia bądź odwołania testamentu, albo przeszkodził mu w wykonaniu tych czynności, można go uznać za niegodnego dziedziczenia.

     Trzeci przypadek dotyczy ukrycia lub zniszczenia testamentu, podrobienia bądź przerobienia dokumentu, albo świadome skorzystanie z podrobionego testamentu.

Przykład:

     Dwóch braci umówiło się między sobą, że podrobią testament matki tak, aby spadek został podzielony równo między nich. Jeden z braci dokonał niezbędnych zmian w testamencie, ale obaj odziedziczyli spadek na jego podstawie. Ich siostra, a córka testatorki po otrzymaniu informacji o zachowaniu braci może wnieść do sądu wniosek o uznanie braci za niegodnych dziedziczenia.

Skutki niegodności dziedziczenia

     Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony z dziedziczenia tak, jakby nie dożył śmierci testatora. Część, którą by dziedziczył, odziedziczą jego zstępni, zwykle dzieci lub wnuki. Nie można uznać spadkobiercy za niegodnego, jeśli spadkodawca mu przebaczył. Podobnie jak w przypadku wydziedziczenia, przebaczenie jest skuteczne nawet wtedy, gdy spadkodawca był ubezwłasnowolniony. Wystarczy, że był świadomy w momencie, gdy oświadczył, że przebacza spadkobiercy.