Rozwód. Kiedy sąd może go orzec? Orzeczenie sądu o rozwodzie.

Rozwód jest rozwiązaniem prawnego węzła małżeństwa oraz powoduje ustanie wynikających z niego praw i obowiązków.

Sąd może orzec rozwód wyłącznie w razie stwierdzenia pozytywnej przesłanki i braku negatywnych przesłanek prawnych orzeczenia rozwodu. Pozytywną przesłanką jest trwały i zupełny rozkład pożycia. Jej wystąpienie nie jest wystarczające do orzeczenia rozwodu. Sąd bada czy nie istnieją negatywne przesłanki, takie jak:
– sprzeczność orzeczenia rozwodu z dobrem dziecka
– sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego
– domaganie się rozwodu przez małżonka ponoszącego wyłączną winę rozkładu pożycia

Rozkład pożycia

Pożycie małżeńskie jest ustabilizowaną sytuacją społeczną chronioną w ramach instytucji małżeństwa. Obejmuje ono zachowania związane z realizacją wzajemnych praw i obowiązków małżonków. Wskazuje się na trzy płaszczyzny pożycia, a mianowicie:
– psychiczną (uczuciową)
– fizyczną (cielesną)
– gospodarczą (ekonomiczną)
Rozkład pożycia polega na rozpadzie więzi uczuciowej, cielesnej i gospodarczej. Rozpad dwóch pierwszych więzi ma większe znaczenie od rozpadu więzi ekonomicznej. Stan zupełności rozkładu może być przejściowy, albo trwały. Przejściowy rozkład pożycia, nawet jeżeli jest zupełny, nie jest podstawą do orzeczenia rozwodu.

Sprzeczność rozwodu z dobrem dziecka

Rozwód jest niedopuszczalny jeśli pozostaje w sprzeczności z dobrem wspólnego i małoletniego dziecka stron. Dobro dziecka jest optymalnym układem elementów dotyczących jego interesów. O braku sprzeczności rozwodu z dobrem dziecka świadczy to, że związek małżonków nie będzie dla dziecka korzystny, a orzeczenie rozwodu nie pogorszy jego położenia i nie będzie sprzeczne z jego dobrem. Dzieje się tak np. w razie gdy jedno z małżonków jest alkoholikiem. Rozwód i wyeksmitowanie takiej osoby stworzyłoby dla dziecka lepsze warunki do życia i nauki. Sąd wnikliwie i kompleksowo ocenia sytuację dziecka i ustala czy oddalenie powództwa o rozwód utrzyma lepszą sytuację dla dziecka, a przynajmniej jej nie pogorszy.

Sprzeczność rozwodu z zasadami współżycia społecznego

Zaistnienie tej przesłanki uzasadnia oddalenie powództwa. Sąd ocenia całokształt sytuacji stron, w tym ich wieku, stanu zdrowia, czasu trwania małżeństwa i sytuacji materialnej. Trwały i zupełny rozkład pożycia istnieje, ale orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z podstawowymi moralnymi lub humanitarnymi wartościami, jakie zostały przyjęte w społeczeństwie. Przykładem takich sytuacji jest ciężkie kalectwo, ciężka obłożna choroba, pielęgnacja nowo narodzonego dziecka.

Zasada rekryminacji

?????????????????????Trzecia negatywna przesłanka jest związana z zasadą rekryminacji. Oznacza ona, że orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne w razie gdy domaga się go małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia. Zasada rekryminacji nie ma charakteru bezwzględnego. Prawo rodzinne przewiduje dwa wyjątki. Pierwszym z nich jest wyrażenie zgody na rozwód przez niewinnego małżonka.

Odmowa wyrażenia zgody na rozwód może naruszać zasady współżycia społecznego. Jeżeli tak jest małżonek wyłącznie winny musi udowodnić ów fakt przed sądem podając treść naruszonej zasady współżycia społecznego. Wtedy rozwód na jego żądanie następuje mimo braku zgody niewinnego małżonka. Przykładem takiej sytuacji jest pozostanie małżonka wyłącznie winnego w trwałym związku z inną osobą i posiada z nią dziecko. Potrzeba ustabilizowania sytuacji rodzinno – prawnej nowej rodziny zdecydowanie przemawia za orzeczeniem rozwodu.