Zawieranie umów z konsumentami. Jakie są obowiązki i prawa przedsiębiorcy?

W obecnym stanie prawnym konsument posiada bardziej uprzywilejowaną pozycję w porównaniu z przedsiębiorcą. Ochrona jego praw została dodatkowo wzmocniona wraz z wejściem w życie nowelizacji ustawy o prawach konsumenckich pod koniec grudnia 2014 roku.

Przedsiębiorca jest podmiotem profesjonalnym prowadzącym działalność gospodarczą w celu osiągnięcia zysku. Powinien on w każdym przypadku oszacować, do jakiej grupy konsumenckiej kieruje swój produkt bądź usługę, aby dostosować swoje działania do jej specyfiki. Do głównych czynników, które powinny być wzięte pod uwagę należą wiek, podłoże kulturowe i językowe, a także przynależność do konkretnej grupy. Skupiając się na marketingu nie powinien on jednak zapominać o prawie. Niestety nie każdy przedsiębiorca zdaje sobie sprawę, że dzieci poniżej 13. roku życia nie mają zdolności do czynności prawnych, więc nie powinny same kupować produktów i usług. Ważne są tylko umowy dotyczące drobnych bieżących spraw życia codziennego, o ile konsument nie został pokrzywdzony (np. zakup żywności po wyższej cenie). W przeciwnym razie rodzic lub opiekun prawny może zażądać unieważnienia umowy i zwrotu pieniędzy.

Obowiązki informacyjne

Przedsiębiorca posiada obowiązek rzetelnego poinformowania konsumenta na temat oferty produktu lub usługi. Wiąże się z tym zakaz praktyk handlowych wprowadzających w błąd. Informacje przekazywane konsumentowi powinny być pełne i zgodne z rzeczywistością. Niedozwolone jest zarówno rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, jak i podawanie prawdziwych danych w zmanipulowany sposób oraz upodabnianie produktów do towaru oferowanego przez innego przedsiębiorcę.

W ramach obowiązków informacyjnych przedsiębiorca ma obowiązek udzielenia konsumentowi informacji na temat ceny towaru lub usługi. Musi zostać ona podana jako cena brutto, a zatem zawierać wszelkie podatki i opłaty. Konsument powinien otrzymać także informację na temat nazwy, określenie producenta lub importera (ważne ze względu na dochodzenie roszczeń z tytułu odpowiedzialności za szkodę wywołaną produktem niebezpiecznym), znak zgodności wymagany przez odrębne przepisy, informacje o dopuszczeniu do obrotu na terytorium Polski oraz określenie energochłonności.

Obowiązki przedsiębiorcy przy zawieraniu umów

W umowie z konsumentem, podobnie jak w przypadku każdego kontraktu muszą wystąpić do najmniej dwie strony. Na ogół są to sprzedawca lub usługodawca, albo ich przedstawiciel oraz nabywca. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny przed konsumentem za zatrudnionych przez siebie pracowników i przedstawicieli. W przypadku sprzedaży konsumenckiej stroną umowy jest sprzedawca, a nie producent. Sprzedawca odpowiada za udzielenie informacji o towarze oraz ponosi odpowiedzialność za wadliwość produktu.

Umowa konsumencka powinna zawierać takie elementy, jak:
– określenie stron (kupującego i sprzedawcy lub usługodawcy)
– cena
– właściwości towaru lub usługi
– termin wykonania umowy
Obie strony mają prawo do rozwiązania umowy, wypowiedzenia jej lub odstąpienia od niej. Umowa konsumencka powinna być zawarta w formie pisemnej ze względów dowodowych.

Poza obowiązkami dotyczącymi informowania konsumentów, oznakowania produktów, umieszczania ceny całkowitej w widoczny sposób i zawierania umów, na przedsiębiorcy spoczywają również obowiązki dotyczące reklamacji, sporów i dochodzenia przez konsumentów ich roszczeń.

Prawa przedsiębiorcy w obrocie konsumenckim

Business people joining hands togetherPrzedsiębiorca ma prawo do otrzymania zapłaty za świadczoną usługę lub wydany towar zgodnie z treścią umowy zawartej z konsumentem. Jego prawa są korelatem obowiązków spoczywających na konsumencie.

Niewywiązywanie się z obowiązków spoczywających na przedsiębiorcy powoduje naruszenia dobrego imienia firmy, a także ściąga na nią konsekwencje finansowe. W obecnym stanie prawnym istnieją przepisy i instytucje, które chronią prawa konsumenta. Jedną z sankcji jest kara pieniężna nakładana przez Prezesa UOKiK. Kara pieniężna jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej, w której organ centralny stwierdza, że przedsiębiorca stosując niedozwoloną praktykę naruszył zbiorowe interesy konsumentów. Poza tym, klient może dochodzić roszczeń z tytułu umowy zawartej z przedsiębiorcą. Sąd rozpoznający sprawę może nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek wypłacenia odszkodowania poszkodowanemu konsumentowi.