Cholesterol u dzieci. Czy warto badać cholesterol u dzieci?

Zmiany miażdżycowe wbrew pozorom mogą wystąpić już u dzieci w wieku dwóch lat, co zostało potwierdzone badaniami naukowymi. Stąd też warto badać cholesterol u najmłodszych pacjentów.

Problem podwyższonego cholesterolu może dotyczyć także dzieci. Badanie poziomu cholesterolu powinno być wykonywane w razie nadwagi i otyłości. Należy dodać, że udar mózgu i zawał serca będące konsekwencją zbyt wysokiego poziomu cholesterolu mogą być dziedziczone. Stąd też lekarze rodzinni powinni zlecać badania, jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań. Profilaktyka powinna obejmować także dzieci. Badanie poziomu cholesterolu i frakcji lipidowej jest gwarantowane w ramach ubezpieczenia NFZ, więc można wykonać je bezpłatnie.

Wskazania do wykonania badania

Zgodnie z raportem American Academy of Pediatrics poziom cholesterolu u dzieci powinien być badany powyżej drugiego roku życia w razie, gdy:
– jedno z rodziców posiada zbyt wysoki poziom cholesterolu
– u członków rodziny wystąpiły choroby serca przed 50. rokiem życia
– dziecko jest otyłe
– dziecko ma cechy zespołu metabolicznego (np. cukrzycę, podwyższone ciśnienie)
Można poprosić o skierowanie na badanie poziomu cholesterolu u dzieci pediatre lub lekarza rodzicnnego.

Kontrola poziomu cholesterolu

Według ostatnich zaleceń American Academy of Pediatrics statyny stosowane w leczeniu miażdżycy mogłyby być podawane także dzieciom i nastolatkom. Zapobiegałyby one tworzeniu się złogów doprowadzających do wczesnego zawału serca bądź udaru mózgu. Z drugiej strony AAP podkreśla, że stosowanie się do pewnych zaleceń i zmiana stylu życia na zdrowszy mogą znacząco obniżyć znaczenie czynników ryzyka miażdżycy. Dzieci z podwyższonym cholesterolem powinny zdrowo się odżywiać i zadbać o aktywność fizyczną.

U osób dorosłych optymalny całkowity poziom cholesterolu powinien wynosić poniżej 200. Poziom wynoszący w granicach 200 – 239 jest określany jako wartość podwyższona. Z kolei poziom powyżej 240 jest określany mianem znacznie podwyższonego. Ryzyko chorób serca wzrasta wówczas dwukrotnie w porównaniu z osobami o optymalnym poziomie. U dzieci z cholesterolem wynoszącym ponad 200 AAP zaleca podawanie statyn. Niemniej przed zastosowaniem farmakoterapii należy zmodyfikować styl życia. Dokładne zalecenia dotyczą:
– ograniczenia spożycia tłuszczów (max. 30% dziennego zapotrzebowania na kalorie)
– ograniczenia spożycia tłuszczów pochodzenia zwierzęcego (max. 10% dziennego zapotrzebowania na kalorie)
– ograniczenia spożycia cholesterolu do 200 mg dziennie
Gdyby stosowanie się do wspomnianych zaleceń nie przyniosło rezultatów konieczne jest ograniczenie tłuszczów nasyconych do 7% dziennego zapotrzebowania na kalorie. Kwasy tłuszczowe trans powinny zostać całkowiecie wyeliminowane z diety. Rodzaj tłuszczów występujących w diecie ma największy wpływ na zawartość cholesterolu we krwi. Tłuszcze nasycone najbardziej podnoszą poziom cholesterolu. Ich bogatym źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego, a także kokosowy i palmowy olej.

Pomocniczą rolę pełni włókno roślinne, zwane też błonnikiem. Jego bogatym źródłem są produkty z pełnego ziarna, owoców i warzyw. Włókno roślinne wiąże żółć i cholesterol zawarty we krwi. Są one wydalane wraz ze stolcem. W przypadku stosowania suplementów zawierających błonnik trzeba bezwzględnie przestrzegać zalecanej dawki. W przypadku dzieci z podwyższonym poziomem cholesterolu zaleca się, aby dawka była równa ilości odpowiadającej wiekowi dziecka +5 g. Tytułem przykładu, dziecko w wieku 15 lat powinno otrzymywać 20 g błonnika dziennie.

Akttywność fizyczna powoduje podniesienie poziomu HDL, który jest cholesterolem o działaniu ochronnym. Nie obniżają one poziomu LDL w dużym stopniu. Niemniej w pośredni sposób przyczyniają się do jego spadku, ponieważ ułatwiają obniżenie masy ciała.

Problem wysokiego cholesterolu u najmłodszych

Jeszcze do niedawna podwyższony poziom cholesterolu u dzieci i zmiany miażdżycowe w tak młodym wieku były rzadkością. Obecnie problem ten dotyczy coraz większej liczby dzieci. Przypadki zachorowań na miażdżycę zdarzają się nawet u kilkuletnich dzieci. Wysoki poziom cholesterolu u dzieci przestał być dla lekarzem zaskoczeniem. Miażdżyca jest przyczyną zawałów serca i udarów. Ryzyko odkładania się złogów cholesterolu w ścianach tętnic rozpoczyna się już w drugim roku życia. Blaszki miażdżycowe dają początek miażdżycy, która może rozwinąć się jeszcze przed ukończeniem przez dziecko 10. roku życia.

cholesterol_u_dzieciWpływ genów

Ryzyko wczesnego rozwoju miażdżycy dotyczy dzieci, które odziedziczyły skłonnośc do podwyższonego poziomu cholesterolu po przodkach. U dziecka wokół oczu i w innych miejscach na skórze pojawiają się twarde, żółte grudki zwane kępkami żółtymi. Śą one cholesterolem, który odłożył się pod skórą. Cholesterol u dzieci podnosi się z powodu braku aktywności fizycznej oraz diety bogatej w produkty pochodzenia zwierzęcego. Genetyczne skłonności zwiększają ryzyko, ale decydujące znaczenie ma styl życia.