Udar mózgu. Co to jest? Jak zapobiegać i leczyć?

Udar mózgu jest zespołem objawów neurologicznych występującymi nagle i urzymującymi się powyżej 24 godzin.

Symptomy choroby mogą mieć charakter miejscowy lub uogólniony. Główną przyczną ich wystąpienia jest zaburzony przepływ krwi w centralnym systemie nerwowym. Podłożem zaburzeń zwykle jest zatorowanie jednego z naczyń mózgowych bądź też wynaczynienie krwi bezpośrednio do mózgu, albo blisko jego powierzchni. Udar mózgu należy do grona bardzo poważnych chorób. Należy on do grona najczęstszych przyczyn wystąpienia niepelnosprawności u dorosłych osób powyżej 40. roku życia.

Objawy

Główne symptomy udaru móżgu obejmują:
– nagły paraliż
– brak czucia
– osłabione mięśnie twarzy, ręki lub nogi
– nagłe osłabienie widzenia
– zachwianie równowagi
– problemy z mówieniem
– problemy z połykaniem
– ślinotok
– bóle głowy

Leczenie

Prawidłowe ropzoznanie i szybkie rozpoczęcie leczenia zapobiega powikłaniom i zwiększa szanse na powrót do sprawności. Lekarz bada, czy udar ma charakter niedokrwienny czy krwotoczny. Ma to kluczowe znaczenie dla doboru farmakoterapii. W razie udaru niedokrewiennego można zastosować leki rozpuszczające zakrzep. Niemniej jest to możliwe wyłącznie do 3 godzin od wystąpienia objawów. Udar krwotoczny jest trudniejszy w leczeniu. Współcześnie stosuje się leczenie operacyjne i inne techniki. Głównym celem terapii jest powstrzymanie krwawienia i zmniejszzenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Leczenie powinno zostać rozpoczęte jak najwcześniej. Z upływem roku zmniejszają się szanse chorego na przeżycie i wyzdrowienie. W fazie ostrej udaru mózgu u pacjenta mogą wystąpić problemy z oddychanim i zaburzenia pracy serca. W niektórych przypadkach może okazać się konieczne podłączenie do respiratora. Bardzo ważne jest też dokładne monitorowanie ciśnienia krwi. We wczesnej fazie udaru może wystąpić znaczący wzrost wartości ciśnienia. Leki hipotensyjne mogą zostać zastosowane tylko w skrajnych przypadkach. Ich podanie móże doprowadzić do gorszego ukrwienia mózgu, co z kolei zwiększa obszar uszkodzenia.

W ciągu pierwszych dwóch dni po udarze może pojawić się gorączka. Do jej obniżenia stosuje się paracetamol. Bardzo ważne jest też zapobieganie obrzękowi mózgu. Unieruchomiony pacjent powinien otrzymywać także leki zapobiegające zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej.

W przypadku udaru niedokrwiennego w fazie ostrej stosuje się:
– kwas acetylosalicylowy (aspiryna)
– tPA
– heparynę drobnocząsteczkową
– tPA jest tkankowym aktywatorem plazminogenu będącego czynnikiem powodującym rozpuszczenie się zakrzepu. Poprawia szanse na odzyskanie sprawności. Niemniej w związku z szeregiem przeciwwskazań do jego stosowania nie może być podany każdemu pacjentowi.

Z kolei w razie wystąpienia udaru krwotocznego w fazie ostrej zaleca się wykonanie zabiegu wewnątrznaczyniowego, podczas którego można zmknąć światło tętniaka będącego przyczyną krwawienia. Po udarze bardzo ważne jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji ruchowej i naukę utraconej funkcji mówienia, połykania i pisania.

udar_mozguJak zapobiegać?

Można zapobiec wystąpieniu udaru mózgu poprzez:
– uprawianie regularnie aktywności fizycznej
– zaprzestaniu palenia tytoniu
– utrzymaniu prawidłowej wagi ciała
– wzbogaceniu diety w warzywa i owoce
– ograniczenie spożycia smażonych potraw oraz pokarmu bogatego w tłuszcze
– kontrolowanie nadciśnienia i cukrzycy
– stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej w razie chorób serca
– inwazyjne leczenie istotnych zwężeń tętnic szyjnych