Żywność w profilaktyce. Jak zapobiec chorobom układu krążenia?

     Do chorób układu krążenia należą miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca i udar mózgu. Podstawowym czynnikiem środowiskowym warunkującym rozwój wyżej wymienionych schorzeń jest dieta obfita w nasycone kwasy tłuszczowe i cholesterol. Profilaktyka w przypadku chorób układu krążenia jest skupiona głównie wokół normalizacji masy ciała.

Tłuszcze w profilaktyce

     Tłuszcze powinny ogółem dostarczać poniżej 30% energii dobowego zapotrzebowania. Około 10-15% muszą obejmować tłuszcze jednonienasycone. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe powinny być dostarczane w ilościach około 6-10% całkowitego zapotrzebowania na energię. Z kolei nasycone kwasy tłuszczowe trzeba ograniczyć do 7%. Jadłospis powinien zawierać ograniczone ilości masła i śmietanki. Z diety należy wykluczyć smalec, słoninę i boczek oraz tłuste mięsa i sery. Do produktów, które powinny zostać wyeliminowane należą także oleje kokosowy i palmowy oraz wiórki kokosowe, zabielacze do kawy, tłuszcze kuchenne i twarde margaryny. Są one źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych podwyższających stężenie miażdżycorodnego cholesterolu.

     Olej słonecznikowy, sojowy i kukurydziany są bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, natomiast olej rzepakowy i oliwa z oliwek są źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych. Wszystkie wymienione produkty zmniejszają stężenie cholesterolu we krwi. Bardzo ważne jest także regularne spożywanie ryb morskich. Powinny znaleźć się w jadłospisie około 2-3 razy w tygodniu.

Rola błonnika i antyoksydantów

     W profilaktyce chorób układu krążenia błonnik odgrywa ważną rolę. W diecie powinno znaleźć się około 30-40 g błonnika. Połowa błonnika musi pochodzić z warzyw i owoców, pozostała część z produktów zbożowych. Warzywa i owoce są dodatkowo bogatym źródłem witamin antyoksydacyjnych (witamina C, witamina A). Do związków antyoksydacyjnych zalicza się także witaminę E, selen i flawonoidy. Antyoksydanty mają działanie przeciwmiażdżycowe i antyagregacyjne. Przeciwdziałają gromadzeniu się blaszki miażdżycowej.

Węglowodany i białko

     Węglowodany powinny znaleźć się w jadłospisie pod postacią produktów zbożowych. Są bogate nie tylko w błonnik, ale także w magnez, żelazo, niacynę, witaminę B i cynk. Należy ograniczyć fruktozę, cukier, słodycze, miód i cukiernicze wyroby. W ten sposób można zapobiec otyłości i dużemu stężeniu triglicerydów oraz zmniejszyć syntezę cholesterolu. Białko powinno dostarczać 10-15% energii. Warto wybierać produkty z niską zawartością tłuszczu, np. indyki, kurczaki, cielęcinę, odtłuszczone sery i mleko. Mięsa czerwone powinny zostać ograniczone, ponieważ zawierają dużo metioniny. Aminokwas w toku procesów metabolicznych rozkłada się na homocysteinę, która posiada działanie miażdżycorodne.